De semafoor of optische telegraaf was het eerste, bruikbare middel voor optische telecommunicatie. Het woord semafoor is een samenstelling van de Griekse woorden σημα (teken) en φορεω (dragen).

Al in de Oudheid was het idee ter sprake gekomen (door Cleoxenus, Democleitus en Polybius - beschreven door Sextus Julius Africanus in zijn boek Kestoi, geschreven omstreeks 225, maar het is onzeker of het ook is uitgevoerd. Tot dan toe communiceerden mensen op afstand via o.m. rooksignalen, de tamtam, de postkoets en koeriers te paard. De semafoor is uitgevonden door Robert Hooke. Hooke heeft het idee van een visuele telegrafie gepresenteerd in 1684 aan de Royal Society. In zijn werk werd de optische telegraaf met vele praktische details beschreven, maar het is nooit tot uitvoer gebracht.

In 1792 werd door de Fransman Claude Chappe een uitvoering van het eerste type optische telegraaf gedemonstreerd: op 2 maart 1791 konden de inwoners van de Franse stadjes Brûlon en Parcé in het departement Sarthe zich vergapen aan een vreemd schouwspel. Op 2 en 3 maart 1791 gaven de gebroeders Chappe een demonstratie van de mogelijkheden van een nieuw communicatiemiddel.Onder leiding van Claude werd op een plat dak van het Chateau de Brûlon een slingeruurwerk geplaatst. Bij deze klok verrees een vier meter hoge stelling, waarin een vierkant houten paneel kon draaien. Dat paneel was aan één kant zwart en aan de andere kant wit geschilderd. Op een huis in Parcé, vijftien kilometer verderop, werden zo'n zelfde constructie van de Chappetelegraaf klok en een verrekijker geplaatst.

In 1793 begint de oudste broer van Claude Chappe, met de voorbereidingen voor de aanleg van de eerste echte lijn met optische-telegrafen tussen Parijs - Lille (Rijsel). Als Napoleon in 1799 aan de macht komt, stimuleert hij de uitbreiding van het telegraafnet, onder meer naar Italië en Spanje. Ook in andere landen als Zweden, Duitsland en Engeland doen zich dergelijke ontwikkelingen voor.

Er is nogal eens verwarring over de naamgeving telegraaf of semafoor: Semaforen waren in eerste instantie bedoeld als optische-telegraaf langs de kust. In Frankrijk werden deze semaphore genoemd. Het merk telegraaf was tot dan toe voorbehouden aan het apparaat dat ontwikkeld was door Claude Chappe. De werking van de Franse semaforen en optische telegrafen verschillen weinig van elkaar.

In 1795 werd in Nederland een eigen semafoor of kusttelegraaf bedacht. Deze ontwikkeld onder leiding van de gepensioneerde schout-bij-nacht Joan van Woensel. Onder dreiging van een Engelse oorlog werden de oude vlaggeseinen vervangen door langs de hele kust deze telegraafpalen te plaatsen. Het seintoestel had in 1795 een vaste mast en ra, waaraan overdag bollen werden gehesen en was voorzien van beweegbare wieken.

De telegraaf van Chappe is een op een toren geplaatst houten bouwsel: een verticale balk waaraan bovenaan een I-vormige constructie wordt bevestigd waarbij men de I in vier verschillende standen kan plaatsen ten opzichte van de verticale balk en de 'armen' van de I vrij kunnen bewegen, waarbij er voor iedere arm acht verschillende posities als mogelijkheid werden gebruikt. Met die mogelijkheden kan je 196 verschillende signalen versturen (iets minder dan 4 x 8 x 8, omdat een aantal moeilijk van grote afstand te herkennen posities niet als 'codewoord' mocht worden gebruikt).

De torens werden op zichtafstand (ongeveer 10 km) van elkaar geplaatst (de operator had een verrekijker) en de telegrafen gaven elkaar de signalen door. Mist en regen waren spelbrekers en een poging om 's nachts berichten door te geven door de semaforen met lampen te verlichten mislukte.

Daarnaast moest Chappe allerhande praktische problemen oplossen:

• welk transmissie-protocol gebruiken om eenvoudig, snel en betrouwbaar te communiceren?
• wat doen als een van de stations uitvalt?
• hoe vermijden dat berichten tegen elkaar opbotsen?

De eerste lijn, over een afstand van 192 km met 15 stations, verbond Parijs met Rijsel. Andere lijnen verbonden Rijsel met Amsterdam via Brussel en Lyon met Venetië via Turijn en Milaan. Eén signaal had 9 minuten nodig om vanuit Parijs Rijsel te bereiken, een afstand van ongeveer 200 kilometer; 36 minuten waren nodig voor een bericht van 32 signalen.

Deze tekst komt van Wikipedia